Twój przewodnik w Rzymie

Twój przewodnik w Rzymie


Bazylika Matki Bożej na Zatybrzu

Fasada Bazyliki Matki Bożej Zatybrzanskiej

Fasada Bazyliki Matki Bożej Zatybrzanskiej

Fasada Bazyliki Matki Bożej Zatybrzanskiej (Santa Maria in Trastevere)
  Piazza di Santa Maria in Trastevere)

Bazylika wznosi się w samym sercu Zatybrza, dzielnicy kochanej przez rzymską młodzież i turystów. Dzwonnica i fasada kościoła dominują nad otoczonym charakterystycznymi kawiarniami i tawernami placem z osiemnastowieczną fontanną (C. Fontana) po środku. Na fasadzie z XII wieku, ponad dużo późniejszym portykiem widnieją jeszcze resztki oryginalnej mozaiki przedstawiającej ewangeliczne roztropne i nieroztropne dziewice z lampami w dłoniach.

Zatybrzańska bazylika jest prowdopodobnie najstarszym kościołem w Rzymie. Swoją historią sięga III wieku, kiedy to papież Kalikst (217-222) przekonał cesarza Aleksandra Sewera, żeby dawną karczmę przeobrazić w miejsce modlitwy. Tu bowiem, obok domu dla weteranów Taberna Meritoria za czasów Oktawiana Augusta wytrysnęło źródło oleju. To niezwykłe wydarzenie zinterpretowano jako zapowiedź nadejścia Mesjasza - Pomazańca. W IV wieku, kiedy ustały prześladowania chrześcijan, papież Juliusz I w miejscu kaplicy zbudował kościół, który przy okazji przebudowy w XII wieku, poświęcono Matce Bożej.

Trzynawowe wnętrze rozdzielają monolityczne kolumny z granitu, które, podobnie jak architrawy, zostały odzyskane ze starożytnych term Karakalli i świątyni Izydy. Dlatego różnią się między sobą bazami, pięknie rzeźbionymi kapitelami jak i rozmiarami. Renesansowe kasetonowe, złocone sklepienie ozdabia Wniebozięcie Domenichina.
Punktem kulminacyjnym kościoła są mozaiki w apsydzie. Są one pierwszym świadectwem odrodzenia tej sztuki w Rzymie po wiekach upadku. W głównej części apsydy jest przedstawiona koronacja NMP wraz z Synem zasiadającej na tronie w otoczeniu świętych papieży związanych z historią bazyliki - Kaliksta, Juliusza i Innocentego II oraz Kalipodiusza i Korneliusza - świętych męczenników, których szczątki spoczywają w bazylice.

Dolny pas mozaiki stworzył Pietro Cavallini. Ten wielki malarz XIII wieku, który odrzekł się od kanonów sztuki bizantyńskiej, przedstawił sceny z życia Maryi jako pełne słodyczy i wdzięku wydarzenia z realnego świata,Narodziny Maryi, Pietro Cavallini

Pietro Cavallini, Narodziny Maryi

Narodziny Maryi, Pietro Cavallini w naturalnych proporcjach i trójwymiarowej przestrzeni,.

Bazylika Matki Bożej Zatybrzańskiej ma szczególną ważność dla Polaków. Była kościołem tytularnym kardynałów Wyszyńskiego i Glempa, a przede wszystkim, kardynała Stanisława Hozjusza (1504-1579) biskupa warmińskiego, papieskiego legata na Soborze Trydenckim. Umieszczony w głębi prawej nawy grobowiec Hozjusza z popiersiem zmarłego autorstwa Valsoldo stał się modelem dla wielu podobnych grobowców w Polsce. Zacytowano na nim słowa Hozjusza: Nie jest katolikiem, kto nie zgadza się z doktryną Kościoła Rzymskiego.
Zatybrzańska bazylika jest jednym z 44 wielkopostnych kościołów stacyjnych.

LogoHome