Twój przewodnik w Rzymie

Twój przewodnik w Rzymie


Wyspa Tiberina

Widok na wyspę i Most Czterech Głów

Widok na wyspę i Most Czterech Głów

Widok na wyspę i Most Czterech Głów

Wyspa Tiberina znajduje się w miejscu, gdzie w czasach przedrzymskich krzyżowały się dwa ważne szlaki komunikacyjne Półwyspu Apenińskiego. Jeden szlak to Tyber, wówczas spławny, a drugi to szlak wiodący z północnej Erturii do południowej Kampanii. Ówczesny bród w 610 roku p. n. e. stał się wyspą. Starożytna legenda głosi, że, kiedy rzymianie wygnali swojego ostatniego króla, Tarkwiniusza Pysznego, wyrzucili do Tybru jego zboże i następnej wiosny na osiadłym mule wraz ze zbożem wyrosła wyspa.
W III w. p.n.e. wyspę poświęcono bogu sztuk medycznych, Eskulapowi. Kiedy w 293 roku p.n.e. w Rzymie wybuchła epidemia dżumy, rzymianie udali się do Grecji za radą. Otrzymali tam w darze świętego węża, symbol boga. W powrotnej drodze, kiedy statek zbliżał się do portu, według legendy, wąż wyśliznął się ze statku i popłynął na wyspę. To był znak. Na wyspie wzniesiono Eskulapowi świątynię i długotrwała epidemia natychmiast ustała, a świątynia pozyskała sławę nie mniejszą niż centrum w Epidauros. Przez wieki pełniła funkcję prawdziwego szpitala, w którym leczono wodą. Jeśli wierzyć licznym zachowanym ex voto, wielu doznało tu cudownych ozdrowień. Na pamiątkę wyspie nadano kształt okrętu z masztem w postaci obelisku. Z północnej strony zachował się mały fragment marmurowej obudowy z płaskorzeźbą przedstawiającą węża. Później ów wypływający w stronę morza okręt stał się symbolem potęgi i władzy Rzymu nad basenem Morza Śródziemnego. Dziś miejsce masztu - obelisku zajmuje zwieńczony krzyżem niewielki monument poświęcony świętym związanym z wyspą.
Szpitalna tradycja Wyspy Tiberiny kontynuowała. W średniowieczu istniało tu hospicjum dla chorych pielgrzymów, które w XVI wieku zastąpił do dziś istniejący, założony przez braci bonifratrów szpital Fatabenefratelli.

Cesarz Otton III w X wieku na miejscu antycznej świątyni ufundował kościół, w którym złożył przywiezione z Gniezna prawe ramię świętego św. Wojciecha, podarowane mu przez Bolesława Chrobrego. Kościół nazwano imieniem św. Wojciecha w łacińskim brzmieniu Adalberta. Otton złożył tu również relikwie św. Bartłomieja i już w XII wieku nadano kościołowi wezwanie Apostoła. Relikwie św. Wojciecha znajdują się w Kaplicy Młynarzy w lewej części transeptu, relikwie św. Bartłomieja zaś spoczywają w starożytnej porfirowej wannie w głównym ołtarzu.
Dzisiejsze oblicze kościoła sięga XVI-XVII wieków, kiedy został on odbudowany po wielkiej powodzi, która zniszczyła również sąsiedni, pozostający w stanie ruiny most zwany Ponte Rotto - Most Zburzony. Czternaście starożytnych granitowych kolumn o złoconych kapitelach dzieli wnętrze na trzy nawy. Obrazy ilustrujące sceny z życia św. Franciszka na bogato dekorowanym sklepieniu przypominją, że kiedyś kościół należał do franciszkanów. Na stopniach wiodących do prezbiterium znajduje się marmurowa. Wyrzeźbione na niej postaci przedstawiają Chrystusa, Bartłomieja, Ottona i Wojciecha. Uważa się, że jest to najstarszy wizerunek naszego świętego i datuje się go na początki XI wieku. Przypuszczalnie studzienka stoi w miejscu, gdzie było antyczne źródło cudownej leczniczej wody.Plac Św. Bartłomieja na Wyspie

Plac Św. Bartłomieja na Wyspie

Plac Św. Bartłomieja na Wyspie

W 1999 z woli papieża Jana Pawła II bazylika na tybrzańskiej wyspie stała się centrum badań nad historią męczeństwa chrześcijan w XX wieku i Memoriałem Nowych Męczenników. Boczne kaplice goszczą uporządkowane według kryteriów geograficznych i historycznych świadectwa prześladowań religijnych i ich ofiar. W ten sposób obok relikwii patrona Polski znalazły miejsce relikwie św. M. Kolbego, ks. Popiełuszki i polskich franciszkanów ofiar terroryzmu w 1991 r. w Peru. W głównym ołtarzu umieszczono wielką współczesna ikonę poświęconą męczennikom XX wieku namalowaną przez Renatę Sciachì.

Dwa starożytne mosty łączą Wyspę Tiberinę z brzegami Tybru. Od strony Zatybrza jest to Most Cestiusza (Ponte Cestio) przebudowany w XIX wieku podczas regulacji rzeki, a sięgający I wieku n.e., od strony Getta - najstarszy most Rzymu, sięgający I wieku p.n.e. Most Fabrycjusza (Ponte Fabricio), zwany również Mostem Czterech Głów ze względu na hermy z wizerunkiem czterolikiego boga Janusa.
Home